Logo 'Napisu'

„Napis” XXVIII (2022)

Przestrzenie intymności

Tegoroczny numer periodyku poświęcony będzie odkrywaniu, edytorskiemu opracowaniu i interpretowaniu dzienników, listów i innych rodzajów zapisków jako świadectwa prywatnego, nierzadko intymnego życia ich autorów, często skomplikowanych, skrywanych i stopniowo odsłanianych relacji interpersonalnych.

Proponowane perspektywy badawcze:

  • edycja i interpretacja źródeł tekstowych (rozumianych jako teksty kultury);
  • pokazanie relacji pomiędzy „intymnym” a „upublicznianym” (skracanie dystansu, ograniczenia, zakazy oraz decyzje o odsłonięciu życia prywatnego przez twórcę, jego otoczenie czy spadkobierców, kreowanie wizerunku artysty);
  • fenomen „sakralizacji” lub „monumentalizacji” intymności (np. kult świętych, władców, wieszczów);
  • wykorzystywanie świadectw intymności dla zdeprecjonowania konkretnych osób lub środowisk; problem intymności w kontekście historii i historyczności (przemiany pojmowania intymności; sfera prywatna a oficjalny charakter świadectwa historycznego; przestrzeń intymna a przestrzeń społeczna utrwalone w przekazach literackich, dziełach plastycznych i szeroko pojmowanej kulturze);
  • związek pomiędzy odsłanianiem intymności i kulturowym funkcjonowaniem zjawisk z tej sfery a kształtowaniem się nowoczesnej podmiotowości oraz jej stopniowym rozpraszaniem w ponowoczesności (tzw. „miękka” lub „rozproszona” podmiotowość).

Świadectwa te stanowią interesujące, a dotąd mało znane reprezentacje pamięci indywidualnej (autobiograficznej) i pamięci zbiorowej (kulturowej) wspólnoty w kolejnych wiekach jej istnienia – są zapisami wspomnień krajowej przeszłości, dziedzictwa narodowych wartości, a także osób, wydarzeń i miejsc historycznych często odmiennie ocenianych i wzbudzających rozmaite emocje w różnych okresach dziejów narodowych.

vignette

 

„Napis” XXIX (2023)

Pisane światłem. Fotografia – tekst i kontekst

Tematem numeru będzie fotografia w dialogu z tekstem – ewolucja stosunku do fotografii i sposobów jej wykorzystania (począwszy od dziewiętnastowiecznego rozumienia jako medium dokumentacyjnego, traktującego „obraz jako dowód prawdy”, po dzisiejsze walory estetyczne, artystyczne i kreacyjne tej dziedziny sztuki, również przez ukazanie roli ikonograficznych tekstów kultury i ich wpływu na życie autorów, podmiotów/obiektów i odbiorców oraz rozmaite możliwości ich interpretacji), skomplikowane dzieje oraz przemiany relacji między fotografią (lub malarstwem, rysunkiem itd.) a pojęciami „prawdy faktów”, „fotograficznego realizmu”, „odzwierciedlenia rzeczywistości”.

Chcielibyśmy też poruszyć problem wykorzystania fotografii jako przekazu o jawnym lub ukrytym celu reklamowym bądź propagandowym. Pragniemy także przedstawić funkcję obrazów (różnych krajów, kontynentów czy planet) w geograficznym i kulturowym „oswajaniu inności” oraz fotografię jako symboliczny zapis wędrówki, znak turystyki, podboju i podporządkowania (albumy, bedekery, pocztówki, reportaże, relacje fotograficzne – również w postaci stron i witryn www).

vignette