• „Napis” XXII (2016)
  • „Napis” XXI (2015)
  • „Napis” XX (2014)
  • „Napis” XIX (2013)
  • „Napis” XVIII (2012)
  • „Napis” XVII (2011)
  • „Napis” XVI (2010)
  • „Napis” XV (2009)
  • „Napis” XIV (2008)
  • „Napis” XIII (2007)
  • „Napis” XII (2006)
  • „Napis” XI (2005)
  • „Napis” X (2004)
  • „Napis” IX (2003)
  • „Napis” VIII (2002)
  • „Napis” VII (2001)
  • „Napis” VI (2000)
  • „Napis” V (1999)
  • „Napis” IV (1998)
  • „Napis” III (1997)
  • „Napis” II (1995)
  • „Napis” I (1994)
SPIS NUMERÓW / XVIII (2012) / OPIS

„Napis” XVIII (2012)

TABU I WSTYD

Seria rocznika przygotowanego pod hasłem Tabu i wstyd, nawiązuje do poprzedniego tomu pisma, poświęconego tematowi Jawne i ukryte w literaturze i kulturze. Zeszyt ten stanowi próbę ukazania problemu ukrywania „nagiej” rzeczywistości oraz sposobów i konsekwencji ujawniania prawdy o niej. Pozwoliło to na zgromadzenie wielu możliwych interpretacji pojęć „tabu” i „wstydu”, wypracowanych w interakcjach z tekstami kultury pochodzącymi, jak zwykle w przypadku „Napisu”, z różnych epok – od średniowiecza po postmodernizm. Jest to także swoista analiza skomplikowanych związków i wzajemnych wpływów między tymi pojęciami.

Artykuły koncentrują się m.in. wokół następujących kwestii: pojęć „tabu” i „wstydu” rozpatrywanych przez pryzmat ciała i płci (w poezji Jana Kochanowskiego, w dawnym liście miłosnym, w wierszach swawolnych polskiego Oświecenia – zwłaszcza w poematach Adama Naruszewicza, ale także w utworach obscenicznych Stanisława Trembeckiego – a nawet w tekstach totalitarnych reżimu komunistycznego). Kategorie te analizowane są również w kontekście rodziny (na przykładzie powieści XIX-wiecznych i przekazu wspomnieniowego z epoki, poruszających problem tabu małżeńskiego i narzeczeńskiego), a także granic akceptacji relacji seksualnych (ukazanie sposobu radzenia sobie z traumą homoseksualizmu i obalanie tabu we współczesnym komiksie). Poruszone zostały również tematy roli wstydu i niedopowiedzenia w interpretacji biografii i twórczości wybranych artystów (np. scophofobia – lęk przed cudzym spojrzeniem – Bolesława Leśmiana, tabu codzienności Witkacego) oraz ich próby wymknięcia się spod ubezwłasnowolniającej jednostkę kontroli, a nawet wypracowania strategii oporu, jak również tabu rozpatrywanego w kategoriach religijnych, społecznych i artystycznych. Mowa tu o kwestiach cenzury i autocenzury, ich wpływu na kształt dzieła literackiego, gatunkowych wyznacznikach „tabuizacji” przekazu (np. przekraczanie granic w dyskursie publicystycznym na przykładzie Kronik Bolesława Prusa).

Niewątpliwym uatrakcyjnieniem serii jest dział Varia tym razem w formie kolorowej wkładki, prezentującej najlepsze prace studentów Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, wyłonione w konkursie fotograficznym pod tym samym tytułem. Konkurs Tabu i wstyd został zorganizowany przez profesora Rosława Szaybo i dr Katarzynę Stanny z Pracowni Fotografii Użytkowej na Wydziale Sztuki Mediów i Scenografii ASP.

Część tomu zatytułowana Recenzje, omówienia, sprawozdania zawiera recenzję dwóch książek – Grażyny Legutko Niespokojny płomień. O życiu i twórczości Gustawa Daniłowskiego (Kielce 2011) oraz opracowania zbiorowego oświeceniowych utworów okolicznościowych Wiersze imieninowe poetów z drugiej połowy XVIII wieku (Warszawa 2011), a także sprawozdanie z wydarzeń naukowo-kulturalnych 2012 r., który ogłoszony był przez UNESCO rokiem Bolesława Prusa.
 

Opis | Spis treści | Ilustracje
„Napis”, seria XVIII 2012